گزارش تحلیلی وضعیت و ارتقای جایگاه دانشگاه قم در رتبه‌بندی جهانی تایمز (ویرایش ۲۰۲۷)

به استحضار می‌رساند بر اساس جدیدترین نتایج منتشر شده از سوی مؤسسه رتبه‌بندی معتبر تایمز (THE)، دانشگاه قم موفق شده است در بازه رتبه‌ای ۱۸۰۰-۱۶۰۱ جهانی قرار گیرد. این دستاورد نشان‌دهنده رشد کیفی و کمی فعالیت‌های علمی و پژوهشی دانشگاه در سطح بین‌المللی است.

تحلیل جایگاه و ارتقای رتبه‌بندی بررسی دقیق آمارها و تغییرات ساختاری رتبه‌بندی تایمز نشان می‌دهد که جایگاه دانشگاه قم رشد ملموسی داشته است:

• خروج از پایین‌ترین رده: در سال گذشته، دانشگاه قم در بازه «۱۵۰۱+» (آخرین ردیف اعلامی تایمز) قرار داشت.

• افزایش رقابت جهانی: تعداد دانشگاه‌های حاضر در این رتبه‌بندی از ۲۱۹۱ دانشگاه در سال ۲۰۲۶ به ۲۲۹۷ دانشگاه در سال ۲۰۲۷ افزایش یافته است.

• تغییرات دسته‌بندی: با توجه به تغییر بازه‌های رتبه‌بندی توسط تایمز به بازه‌های دقیق‌تر (۱۴۰۰-۱۲۰۱، ۱۶۰۰-۱۴۰۱، ۱۸۰۰-۱۶۰۱، ۲۰۰۰-۱۸۰۱ و ۲۰۰۱+)، قرارگیری دانشگاه قم در بازه ۱۸۰۰-۱۶۰۱ به معنای خروج از آخرین ردیف و در واقع دو پله ارتقای رتبه واقعی در این نظام ارزیابی است.

بررسی عملکرد در شاخص‌های کلیدی دانشگاه قم در ویرایش ۲۰۲۷، به استثنای شاخص «اثرگذاری استنادی»، در چهار شاخص از پنج شاخص اصلی ارزیابی، با رشد و ارتقای امتیاز مواجه بوده است. جزئیات این ارتقا به شرح زیر است:

• شاخص آموزش: افزایش امتیاز از ۲۸.۴ به ۳۰.۷

• شاخص محیط پژوهش (تعداد مقالات): افزایش امتیاز از ۱۲.۵ به ۱۴.۵

• شاخص ارتباط با صنعت: افزایش چشمگیر امتیاز از ۲۱.۶ به ۲۶.۱

• شاخص بین‌المللی‌سازی: افزایش قابل‌توجه امتیاز از ۴۵.۴ به ۵۳.۶

مقایسه با وضعیت ملی این موفقیت و ارتقای امتیازات در تمامی شاخص‌های ذکر شده در حالی رقم خورده است که در رتبه‌بندی سال ۲۰۲۷، حضور دانشگاه‌های ایران نه تنها افزایشی نداشته، بلکه با ریزش و کاهش ۱۵ دانشگاه نسبت به سال ۲۰۲۶ همراه بوده است؛ که این امر ارزش رشد دانشگاه قم را دوچندان می‌سازد.

چشم‌انداز، الزامات و برنامه‌های آتی برای حفظ این روند رو به رشد و دستیابی به جایگاه‌های برتر، اقدامات و برنامه‌ریزی‌های زیر از سوی مدیریت امور پژوهشی (برادران و خواهران) مورد انتظار و تأکید است:

1. برنامه‌ریزی اصولی و هدفمند: تدوین برنامه‌های دقیق توسط مدیران پژوهشی برای بهبود مستمر شاخص‌ها.

2. تعیین معیارهای شفاف در دانشکده‌ها: اعلام انتظارات مشخص از هر دانشکده در خصوص هر یک از شاخص‌های ارزیابی در اولین جلسه شورای پژوهش.

3. پایش و ارزیابی مستمر: ارائه گزارش‌های منظم و فصلی از عملکرد دانشکده‌ها در هر شاخص به شورای پژوهش و هیئت رئیسه دانشگاه.

4. اهداف میان‌مدت و بلندمدت:

   • هدف‌گذاری برای ارتقای دانشگاه قم به بازه رتبه‌ای ۱۰۰۰-۸۰۰ در ادوار آینده رتبه‌بندی تایمز.

   • بسترسازی و تلاش برای ورود به سایر نظام‌های رتبه‌بندی معتبر بین‌المللی نظیر شانگهای (ARWU) و کیو.اس (QS).